Płodność męska

Mechanizmy rozrodu są przedmiotem licznych badań. Z bardzo duża precyzją potrafimy obecnie opisać wiele zjawisk dotyczących ciąży i porodu. Wiemy jakie procesy muszą poprzedzać zapłodnienie, implantację zarodka w macicy, jak wygląda rozwój i narodziny poczętego dziecka.
To wszystko jest wiadome w przypadku ciąży,  stanowczo jednak wiemy za mało o tym, dlaczego do  ciąż nie dochodzi.

Sparmatogeneza

Zaburzenia sparmatogenezy mogą mieć  zasadniczy wpływ  na płodność. Męskie komórki rozrodcze  powstają w jądrach, w długich krętych kanalikach nasiennych, których nabłonek ulega przemianie  w plemniki. Spermatogeneza trwa 74 dni, przy czym ostatnie stadium wymaga  temperatury  33 stopnie.

Taką temperaturę zapewnia worek mosznowy, a znajdująca się pod jego skóra błona  kurczliwa stanowi narząd termoregulacji. Istotny więc dla płodności jest jest dobór bielizny i odzieży, która nie dopuszcza do przegrzewania  narządów płciowych, oraz unikanie  przebywania w gorących pomieszczeniach zwłaszcza w ciągu  2 miesięcy poprzedzających  planowane poczęcie.

Następnie plemniki przechodzą do najądrza. Trwa to około 2 dni i odbywa się w sposób bierny przy udziale płynu wydzielanego w komórkach Sertolego. Zbyt wolne przemieszczanie się nasienia powoduje  przypuszczalnie jego przedwczesne starzenie się, a tym samym zwiększa ryzyko niepłodności, w najądrzu plemniki  uzyskują zdolność do zapłodnienia, a ich ruchliwość zostaje ograniczona przez panujące tam kwaśne PH.

Napełnianie zbiorniczków nasiennych w najądrzach trwa około 48 godzin, częste wytryski nasienne zmniejszają  liczbę zmagazynowanych plemników. Zgromadzone w najądrzach plemniki są zdolne do zapłodnienia  przez 42 dni. kolejny etap ma miejsce w nasieniowodzie. Plemniki po zetknięciu z substancją wytwarzaną  w bańce  nasieniowodu oraz wydzielinami  gruczołów  dodatkowych  uzyskują swoistą  ruchliwość.

Nasieniowód łączy się z  pęcherzykami nasiennymi, a wnikając do gruczołu krokowego – z cewka moczową  pęcherzyk nasienny  wytwarza gęsty, lepki płyn zawierający prostaglandyny, fruktozę  oraz inne  substancje odżywcze oraz pobudzające  ruchliwość plemników. Wytwarza również enzym, który  powoduje koagulację nasienia zaraz po ejakujacji.

Wydzielina gruczołu krokowego ma kolor mlecznobiały i odczyn zasadowy. Rozcieńcza i upłynnia masę  plemników, stanowi znaczną część nasienia  i nadaje mu swoisty zapach. Gruczoł krokowy wytwarza też prostaglandyny. U mężczyzn w starszym wieku gruczoł krokowy powiększa się, zwłaszcza w środkowej  części, zwężając cewkę moczową i utrudniając oddawanie moczu oraz odpływ ejakulatu.

Gruczoł opuszkowo cewkowy w okolicy opuszki prącia wytwarza śluzowatą, lepka wydzielinę, która czyni cewkę moczowa  śliską, a równocześnie alkalizuje resztki kwaśnego moczu oraz zobojętnia kwaśny odczyn pochwy. Ułatwia to wpływ nasienia i wzmaga ruchliwość plemników.

Wydzielina ta zazwyczaj poprzedza ejakujację, może jednak zawierać plemniki zdolne do zapłodnienia. Duża  ilość wydzielin  gruczołów  dodatkowych powoduje  zbytnie rozcieńczenie  plemników, a zbyt mała ogranicza plemnikom dostęp do życiodajnej fruktozy.

Jeżeli nasienie jest zbyt lepkie i we właściwym czasie po ejakujacji  nie dochodzi do jego upłynnienia plemniki nie są uwalniane i nie odpływają do macicy. Ruchliwość plemników, czyli ich zdolność do sprawnego przemieszczania się , wydaję się ważniejsza niż ich ilość.

Cewka moczowa  jest przewodem wspólnym dla moczu  i nasienia, toteż wszelkie jej stany zapalne  mogą niekorzystnie wpływać na płodność. Prącie jest narządem kopulacyjnym i jego rola w poczęciu dziecka jet oczywista. Trzeba tu wspomnieć o naczyniach  krwionośnych prącia .

Jeśli zastawki żył wadliwie funkcjonują, gromadząca się w naczyniach  krew powoduje  powstanie żylaka. Występujące dość często żylaki powrózka nasiennego upośledzają wytwarzanie nasienia  prawdopodobnie przez podniesienie temperatury w worku mosznowym; być może  obniżenie płodności wynika  z niedotlenienia i niedożywienia  samych narządów płciowych.

Czynniki hormonalne

Rolę czynników hormonalnych istotnych dla męskiej płodności  w taki sposób przedstawiła Pamela  Nowotny. Pisze ona w książce  ” Wszystko o niepłodności i jej leczeniu” ” Produkcja nasienia w jądrach  jest kontrolowana przez układ gruczołów dokrewnych.  Podwzgórze wydziela  GnRH do przysadki, przysadka produkuje  FSH i LH, docierające do komórek  Leydiga w jądrach.

Komórki Leydiga produkują testosteron, a on pobudza   komórki  Sertolego do wytwarzania plemników. Przypomina to grę w głuchy telefon. Informacja przekazywana jest między kilkoma osobami i wystarczy, ze jedna z nich jej nie rozumie, a przekazywana treść  ostatecznie zostaje zmieniona. Podobnie jeśli komórki  Sertolego nie otrzymają  dostatecznie  wyraźnej i głośnej informacji z podwzgórza , nasienie nie będzie wyprodukowane  lub jego ilość będzie zbyt mała.

Androgeny są odpowiedzialne nie tylko za dojrzewanie plemników w najądrzach, ale również za ich magazynowanie, kształt akrosomu  (cząsteczki osłaniającej główkę  plemnika , która zawiera enzymy umożliwiające  plemnikowi, przedarcie się przez  warstewkę osłaniającą komórkę jałową  zbudowaną z  komórek odżywczych) oraz nabywanie zdolności ruchu. Na czynność najądrza  i na same plemniki wpływają również inne czynniki: prolaktyna, estrogeny, aldosteron oraz witaminy C i D.

Kapacytacja to  proces dojrzewania  gamety  męskiej, przygotowujący plemniki  do zapłodnienia. W jej wyniku  następuje zwiększenie  amplitudy i krzywizny uderzenia  witki oraz indukcja  wzmożonej siły  pchania , a tor ruchu zmienia się z prostolinijnego na krzywoliniowy. Bez osiągnięcia stanu  hiperaktywności  plemniki pozostają niezdolne  do penetracji osłonki przejrzystej, a w związku z tym niezdolne do zapłodnienia. Stan ten nie występuje równocześnie u wszystkich plemników, lecz jest stwierdzany w różnym czasie dla różnych subpopulacji gamet.

Podczas kapacytacji następują zmiany w strukturach błonkowych: zwiększenie płynności  błony komórkowej plemnika oraz modyfikacje w strukturze błon  główki i witki. Ostatnia faza  kapacytacji, następująca  po niej reakcja akrosomalna, czyli tracenie przez  plemniki akrosomu, oraz hiperaktywna ruchliwość plemników  wymagają  obecności jonów Ca, K, Mg i Zn. Kapacytacja rozpoczyna się  w początkowym odcinku nasieniowodu, a kończy w drogach rodnych kobiety. Dlatego tez od momentu  wniknięcia plemników  do dróg rodnych kobiety możemy mówić o płodności  wspólnej.

Część plemników trafia do  sklepienia pochwy, wchodzi do jamy macicy i wędruje do ujścia  macicznego jajowodu, droga ta zajmuje około 2 godziny. Plemniki zostając w bańce jajowodu, zachowują swoją żywotność  przez dłuższy czas (7-10 dni), choć bardzo trudno określić przeżywalność  gamet w jajowodzie, ponieważ są duże różnice osobnicze. Jednak zdolność do zapłodnienia tracą już po 1-2 dniach.

w części śródściennej jajowodu dominują komórki  surowicze, a duża ilość wydzielanego przez nie płynu i kurczliwość tej części jajowodu sprzyja szybkiemu pasażowi plemników z szyjki macicy do banki jajowodu.

Plemniki podczas pasażu przez jajowód  przechodzą dalszy proces  kapacylacji, a reakcja akrosomalna, będąca  warunkiem połączenia  się  z komórka jajową , odbywa się w bezpośrednim sąsiedztwie  oocytu.

Pozostałe plemniki trafiają do  gruczołów śluzowych znajdujących się w kanale szyjki macicy i stanowią zbiornik ruchomych plemników, uwalnianych stopniowo nawet do 7 dni do jamy macicy i jajowodów. W nich następuje również kolejny etap kapacytacji plemników. Mówiąc o tym etapie należy również wspomnieć o czynniku immunologicznym.

Przeciwciała wytwarzane przez kobietę (znajdujące się w śluzie szyjkowym, innych częściach układu  rozrodczego i we krwi) oraz przez mężczyznę  mogą niszczyć plemniki, zwalniać ich ruch lub uniemożliwiać wnikanie do komórki jajowej.

Aby mężczyzna był płodny musi sprawnie działać jego układ hormonalny i rozrodczy, musi wytwarzać odpowiednią ilość odpowiedniej ilości plemników i pozostałych  substancji wchodzących w skład  ejakulatu. Płodność męska i kobieca muszą współdziałać. „Magazyn Pielęgniarki i Położnej nr 1-2 ; Styczeń, Luty 2010”

Zobacz również

  • Niepłodność u mężczyznNiepłodność u mężczyzn Przyczyny niepłodności u mężczyzn: Styl życia Dieta uboga w selen i cynk zwiększa ryzyko niepłodności. Zbyt wysoka temperatura moszny jest odpowiedzialna za niską jakość […]
  • Wodniak jądra i żylaki powrózka nasiennegoWodniak jądra i żylaki powrózka nasiennego Żylak powrózka nasiennego to splot żył występujący w worku mosznowym, schorzenie podobne do żylaków występujących na nogach starszych kobiet. Chłopiec może odziedziczyć skłonność do […]
  • Męskie narządy płcioweMęskie narządy płciowe Zanim rozpocznie się okres dojrzewania jądra mają stała objętość od 1 mm do 2 mm. Pod wpływem FSH  i testosteronu średnio w ciągu pięciu lat stopniowo się powiększają, aż osiągają dorosła […]
  • OsteoporozaOsteoporoza Osteoporoza nazywana jest chorobą szkieletu  charakteryzująca się niską masą kostną, zniszczenie mikroarchitetury kośćca, a w konsekwencji zwiększeniem ryzyka złamań, nawet podczas […]
  • Rak pęcherza moczowegoRak pęcherza moczowego Rak jest najczęstszą  postacią nowotworu złośliwego pęcherza moczowego. Jest trzykrotnie częstszy u mężczyzn niż u kobiet. ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego  zwiększają […]
  • NadciśnienieNadciśnienie To choroba XXI wieku. W Polsce nadciśnienie ma ponad osiem milionów osób, czyli co trzeci dorosły człowiek. Ta sama grupa jest zagrożona. Skutki nadciśnienia. Niepokój powinny […]

Tags: , , , , , , , ,

Post a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Top